
بررسی چالشها و فرصتهای چشمپزشکی در عصر دیجیتال؛
تعداد بازدید : 1
تلاقی هوش مصنوعی و تجربه بالینی در سلامت بینایی
نویسنده : یلدا توکلی / گروه تحریریه
بینایی، ارزشمندترین پیوند انسان با جهان پیرامون است و هرگونه تهدیدی برای آن، کیفیت زندگی را به چالش میکشد. تلخترین واقعیت در حوزه سلامت چشم، بیماریهایی هستند که در سکوت رشد میکنند و زمانی خودنمایی میکنند که زمان طلایی درمان به پایان رسیده باشد؛ همین موضوع، معاینههای دورهای را از یک توصیه پزشکی به یک وظیفه انسانی برای حفظ نور چشم تبدیل میکند. امروز، در حالی که علم پزشکی با بهرهگیری از ابزارهای نوینی چون هوش مصنوعی، گامهای بلندی به سوی تشخیصهای سریعتر و دقیقتر برمیدارد، هنوز هم محوریت درمان بر محور «اعتماد و امنیت بیمار» استوار است. در نشست خبری اخیر، متخصصان چشمپزشکی با بررسی تضادهای اقتصادی و چالشهای تجهیزاتی، بر این نکته تاکید کردند که در نهایت، هدف والای پزشکی، تلاقی دانش مدرن و تجربه انسانی برای بازگرداندن امید به چشمان بیماران است.در همین راستا، در نشست خبری اخیر با حضور متخصصان برجسته، ابعاد مختلفی از وضعیت سلامت چشم، چالشهای تجهیزاتی و مسیر پیش روی چشمپزشکی در ایران مورد بررسی قرار گرفت.
ضرورت معاینههای دورهای و مبارزه با سکوت بیماریها
دکتر محمد قریشی، فوق تخصص قرنیه، در این نشست بر یک نکته کلیدی و حیاتی تاکید کرد و آن مراجعه دیرهنگام بیماران بود. او با اشاره به اینکه بسیاری از بیماریهای چشمی در ابتدا بیسروصدا پیشرفت میکنند، توضیح داد که این موضوع باعث میشود بیمار در زمان طلایی درمان به پزشک مراجعه نکند. او تاکید کرد افرادی که سابقه خانوادگی دارند یا با بیماریهای زمینهای مانند دیابت و فشار خون دست و پنجه نرم میکنند، نباید منتظر بروز علامت بمانند، چرا که در این گروههای خاص، بیماریها سریعتر پیشرفت میکنند. معاینههای دورهای در این موارد، تنها راهی است که میتواند تشخیص زودهنگام و نجات بینایی بیمار را تضمین کند و مانع از آن شود که بیمار زمانی به پزشک مراجعه کند که درمانهای معمول دیگر کارساز نباشند.
تعهد به کیفیت در برابر چالشهای اقتصادی و نوسانات بازار
وی اذعان داشت : در دنیای پزشکی مدرن، تجهیزات پیشرفته ستون اصلی کیفیت درمان هستند، اما نوسانات نرخ ارز و هزینههای بالای تامین قطعات تخصصی، فشار زیادی را بر مجموعههای درمانی وارد کرده است.وی با شفافیت تمام از این چالشها گفت و توضیح داد که بخش قابل توجهی از دستگاهها و قطعات تخصصی چشمپزشکی با نرخ ارز تامین میشوند، در حالی که درآمد مراکز درمانی به صورت ریالی است و این تضاد، مدیریت هزینهها را دشوار کرده است. با این حال، وی با تاکید بر مسئولیت اجتماعی پزشکان بیان کرد که مشکلات اقتصادی نباید به هیچ وجه کیفیت خدمات درمانی را تحت تاثیر قرار دهد. او با جملهای بسیار تاثیرگذار بیان کرد که در مسیر درمان، نگاه آنها نه به جیب بیمار، بلکه به چشم بیمار است تا هر فرد، فارغ از شرایط مالی، بتواند با آرامش و کیفیت مناسب، خدمات مورد نیاز خود را دریافت کند و سلامت چشم او در اولویت مطلق قرار داشته باشد.
از مصرف دانش تا تولید دانش
رئیس مرکز جراحی چشم پارسیان بر این باور است که آینده پزشکی در تلاقی فناوری، داده و پژوهش با تجربه و قضاوت انسانی نهفته است.
یک مرکز درمانی پیشرو در دنیای امروز نباید تنها مصرفکننده فناوری و دانش باشد، بلکه باید در تولید آن نیز سهم داشته باشد و پارسیان با نگاهی جامع، دانشگاهی و پژوهشی، در تلاش است تا تجربههای روزمره درمانی را به دانش کاربردی تبدیل کند تا این دانش در نهایت به نفع جامعه قرار گیرد.در واقع هدف این است که تجربیات بالینی پزشکان در محیط درمان، به مقالات علمی و متدهای جدید تبدیل شود تا مسیری آغاز گردد که در آن علم و تجربه در کنار هم برای بهبود سلامت جامعه گام بردارند و ایران در این حوزه به جای وابستگی، به سمت تولید دانش حرکت کند.
بومیسازی تجهیزات و نوآوری در حل مسائل تخصصی تحت فشار تحریمها
وی اذعان داشت: یکی از نقاط روشن در مسیر پیشرفت، تکیه بر توانمندیهای داخلی و خلاقیتهای مهندسی است. تحریمها در سالهای گذشته مسیر تامین قطعات تخصصی از سازندگان اصلی را دشوار کرده بود و در برخی موارد، تامین قطعههای کوچک اما حیاتی برای دستگاهها غیرممکن شده بود. اما این محدودیتها به فرصتی برای نوآوری تبدیل شد. با همکاری شرکتهای توانمند داخلی، پنج قطعه حیاتی برای تجهیزات پزشکی تولید شد که یکی از آنها با طراحی ابتکاری و مهندسی معکوس ساخته شد. این اقدام نه تنها مشکل تامین قطعات را حل کرد، بلکه باعث صرفهجویی چشمگیری در هزینهها شد و وابستگی به واردات را کاهش داد.
این تجربه ثابت کرد که نوآوری همیشه به معنای ساخت ابزارهای پیچیده و گرانقیمت نیست، بلکه گاهی یافتن یک راه حل هوشمندانه و کاربردی برای یک مسئله واقعی در محیط کار، بزرگترین دستاورد است.
تمرکز بر بیمارمحوری و ایجاد امنیت درمانی
البته فناوری هر چقدر هم پیشرفته باشد و گرانترین دستگاهها در یک مرکز موجود باشند، اگر حس امنیت و اعتماد بیمار در آن نباشه، بیمعنی است. از دیدگاه ما ایمنی بیمار و اعتماد او در مرکز تمامی تصمیمات قرار دارد. هدف نهایی این است که فناوری در خدمت انسان باشد تا توان پزشک را افزایش دهد و دقت تشخیص را بالا ببرد، اما هرگز نباید جایگزین لمس انسانی و حس امنیت بیمار شود. موفقیت یک مرکز درمانی تنها با تعداد جراحیهای موفق سنجیده نمیشود، بلکه با میزان رضایت و احساس آرامش بیمار در تمام مراحل درمان سنجیده میشود.
هوش مصنوعی، دستیار هوشمند پزشک در تشخیص زودهنگام و تحلیل دادهها
در ادامه این نشست، دکتر علیرضا پیمان، فلوشیپ قرنیه، ابعادی از آینده فناوری را ترسیم کرد. او معتقد است هوش مصنوعی در سالهای آینده نقش محوری در تحلیل تصاویر پزشکی و شناسایی بیماران پرخطر خواهد داشت. این فناوری میتواند با تحلیل هزاران الگوی بیماری در دادههای پزشکی، سرعت و دقت تصمیمگیری پزشک را به شدت افزایش دهد. با ایجاد زیرساختهای مناسب و رعایت محرمانگی اطلاعات، میتوان از درمان صرف به سمت پیشگیری حرکت کرد و بیماریها را پیش از آنکه آسیب جدی بزنند، شناسایی کرد. هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین پزشک شود، بلکه به عنوان یک ابزار قدرمند، به پزشک کمک میکند تا خطاهای انسانی را به حداقل برساند و تشخیصهای دقیقتری داشته باشد.
راهکارهای نوین در اصلاح عیوب انکساری و حذف عینک
دکتر پیمان در بخش تخصصی صحبتهای خود به روشهای مختلف حذف وابستگی به عینک پرداخت. او توضیح داد که تکنیکهایی مانند لیزیک، فمتولیزیک و روش SMILE با اهداف مشابه اما متدهای کاملاً متفاوت اجرا میشوند. در فمتولیزیک از لیزر فمتوسکند برای ایجاد فلپ قرنیه استفاده میشود، در حالی که در روش SMILE برش بسیار کوچکتری در قرنیه ایجاد میگردد و این روش تهاجم کمتری دارد.
ادامه خبر را در این سایت ببینید.