
اردوهای جهادی؛ سفری برای ساختن
تعداد بازدید : 12
کاروانهای خدمت به سوی محرومیت
نویسنده : یلدا توکلی / گروه تحریریه
نام اردوهای جهادی را شاید تا به حال شنیده باشید اردوهای جهادی در واقع کاروانهایی از دانش و مهارت هستند که با هدف کاهش شکافهای توسعهای به دورافتادهترین نقاط کشور سفر میکنند. این اردوها در واقع عملیاتی جامع برای تغییر زندگی مردم در مناطق محروم هستند و در این مسیر، گروههای تخصصی وارد روستاها میشوند تا با بازسازی مدارس، بهسازی منازل فرسوده، احیای شبکههای آب و برق و ایجاد زیرساختهای بهداشتی، چهره روستاها را تغییر دهند. اما ارائه خدمات پزشکی رایگان، مشاورههای روانشناختی، آموزشهای مهارتی برای زنان و جوانان و برگزاری برنامههای فرهنگی، از دیگر محورهای حیاتی این فعالیتها است. این زنجیره از خدمات، باعث میشود که مردم در محرومترین مناطق حس کنند که تنها نیستند و تخصصهای دانشگاهی در خدمت نیازهای واقعی زندگی آنهاست. برای آشنایی بیشتر با این فعالیت ها ، با امیرحسین شاهزیدی، دبیر قرارگاه جهادی امام رضا(ع) در استان اصفهان یک گفتگوی اختصاصی داشتیم تا از ریشههای این مسیر پر فراز و نشیب و از ساختار منسجم این سازمان در کشور صحبت میکنیم، آنچه میخوانید گفتگوی اختصاصی ما با ایشان است.
اگر بخواهید از نقطه شروع بگویید، چه زمانی احساس کردید که مسیر خدمت و فعالیتهای جهادی، جزیی از وجود شماست؟
ریشههای این مسیر در دوران دبیرستان من نهفته است آن زمان، فعالیتهای ما در قالب اردوهایی مثل طرح هجرت شکل میگرفت. یادم هست حدود ده سال پیش، در دوران دبیرستان، ما با همکلاسیهای خود و یک تیم بیست نفره، به مناطق و روستاهای اطراف میرفتیم. هدف ما در آن زمان، بازسازی مدارس بود. ما با دوستانمان در اواسط دهه هشتاد، سه مدرسه را با کمک دانشآموزان بازسازی کردیم. آن روزها، آموزش و پرورش از ما حمایت میکرد و ما هم به عنوان دانشآموز، با روحیه جهادی و خالصانه، کار میکردیم. همان تجربه ساده، بذر بزرگی را در دل من کاشت.
این مسیر چگونه به فعالیتهای تخصصی تغییر شکل داد؟
در دوران دانشگاه، با اردوهای جهادی در مقیاس بزرگتر آشنا شدم که فراتر از بازسازی مدارس، به مناطق محروم و دورافتاده میرفتند. به یاد دارم اولین اردوی جهادی تخصصی من، سال هشتاد و هشت در منطقه لودابه در یاسوج بود. آنجا تجربهای متفاوت داشتم؛ ما با پانزده کارگروه تخصصی برخورد کردیم. از مهندسی عمران و بهداشت و درمان گرفته تا دندانپزشکها، پزشکان عمومی، مشاوران، کشاورزان، دامپزشکان و متخصصان محیط زیست در آنجا حضور داشتند. ما در آنجا دیدیم که چگونه دانش تخصصی میتواند در خدمت نیازهای واقعی مردم قرار گیرد. آن تجربه در یاسوج بود که تصمیم گرفتیم این مسیر را نه به عنوان یک فعالیت گذرا، بلکه به عنوان یک مسئولیت همیشگی ادامه دهیم.
یکی از چالشهای بزرگ هر فعالیت اجتماعی، تامین منابع مالی است. شما چگونه این مسئله را مدیریت میکند؟
ما معتقدیم که فعالیتهای جهادی باید با نوآوری همراه باشد. ما نمیتوانیم صرفا منتظر نهادهای حاکمیتی یا سازمانهای دولتی بمانیم تا بودجه ما را تامین کنند. فلسفه وجودی ما همین است؛ اگر مشکلی را در حاشیه شهر یا در یک روستای دوردست میبینیم، نباید منتظر شهرداری یا استانداری بمانیم. ما باید خودمان حرکت کنیم، برنامه بریزیم و منابع را تامین کنیم. ما از همان ابتدای شکلگیری، از ابزارهای اجتماعی و رسانههای نوین مثل اینستاگرام استفاده کردیم تا پروژههایمان را معرفی کنیم. وقتی مردم از نزدیک میبینند که نیروهای ما در حال کار هستند و گزارشهای شفاف از هزینهها و پروژهها ارائه میدهیم، اعتماد شکل میگیرد و مردم با میل خودشان در حمایت از ما مشارکت میکنند.
ترکیب نیروهای شما چگونه است و آیا در فعالیتهایتان بر نقش خانمها یا تخصصهای خاصی تاکید دارید؟
ما حدود بیست و پنج داوطلب ثابت در محلات داریم که در تمام شهرستانها نیز نماینده داریم. ساختار ما بسیار پویا است. اگر بخواهم به ترکیب نیروها اشاره کنم، باید بگویم در فضای اجتماعی، خانمها حضور بسیار فعال و مقدمی دارند؛ حدود چهل تا شصت درصد از فعالیتهای اجتماعی ما را خانمها پیش میبرند چون پتانسیل بالایی در تعامل با خانوادهها دارند. اما در حوزههای تخصصی و فنی، حضور آقایان بیشتر است، چرا که در پروژههای عمرانی و فنی به تخصصهای مهندسی نیاز مبرم داریم. ما تلاش میکنیم یک پکیج کامل از خدمات را ارائه دهیم؛ از بازسازی حمام و سرویس بهداشتی گرفته تا مشاوره خانواده، ترک اعتیاد، آموزشهای فرهنگی و حتی برنامههای تفریحی و زیارتی برای خانوادههای نیازمند.
شما یک سازمان مستقل هستید یا زیرمجموعه نهاد دیگری فعالیت دارید؟
فعالیت ما در اصل کشوری است. هر استان، مانند استان اصفهان، یک قرارگاه استانی دارد که شعبه اصلی ما محسوب میشود. این ساختار باعث میشود که در زمان بحرانهای بزرگ، مثل سیل خوزستان یا زلزله کرمانشاه، ما بتوانیم به صورت قرارگاهی و هماهنگ، نیروهای خود را از سراسر کشور به منطقه اعزام کنیم. در واقع، ظرفیتهای ما در خدمت کل کشور قرار دارد.