دانکی ساخته راجکومار هیرانی از فیلم‌های مورد انتظار من بود. اعتراف می‌کنم نمی‌‎شود از سینمای اثر ایرادی گرفت اما چند نقطه تضاد سلیقه‌ای در ساختار درام آن وارد است. فیلم ظاهرا درباره مهاجرت بوده اما تکلیفش مشخص نیست. برای رفتن به هند آب و تاب‌دارد، در حالی که سفر به انگلستان را یک رویا برای مهاجران عنوان می‌کند. برای رفتن به هند آب و تاب‌دار و هنگام پخش شدن سرود ملی هند در ایستگاه قطار شاهرخ خان به گونه‌ای می‌‎ایستد که گویی روبه‌روی معبود ایستاده اما از فقر هم سوء استفاده می‌کند و... هنوز مشخص نیست که رفتن مسئله داستان و داستان‌پرداز بوده یا ماندن. ما بازیگرانی را می‌بینیم که هرکدام در کاراکتر خود بخصوص، بومان ایرانی، برای فیلم باز هندی و سینما دیده از هیرانی آشنا هستند اما شکل شخصیت در سناریو به خود نگرفته‌اند. در حقیقت تعدادی الاغ سوار هستند که با بازیگوشی‌، میمون‌وار از این شاخه به آن شاخه می‌پرند. سینمای به ظاهر اخلاقی و حال خوب کُنِ هیرانی در «دانکی» هدر شده و از آن تنها خاطراتی وابسته به عقبه فیلم‌سازش مانده است.
فلاش‌بک
«دانکی» با تظاهر برای سیگار کشیدن و بعد فرار از بیمارستان آغاز می‌شود؛ او درحالی که سرم در دست دارد وارد مترو می‌شود نزد وکیلش می‌رود و به عدم گرفتن پاسپورتش با همان رپوش بیمارستان، اعتراض می‌کند. این شروع برای میخکوب کردن تماشاچی کافی است و اگرچه بیشتر به یک تبلیغ تلوزیونی شبیه است اما از شعبده سینمایی خود جدا نشده. قصه در سینمای هیرانی همواره فیدبک‌هایی دارد که زمان و اتفاقات در آن را مهم می‌کند. اتفاقات وابسته به فلاش‌بک در سینما هم خوب هستند و هم بد. خوب به دلیل آنکه تعلیق به وجود آمده توسط چرایی رفتار شخصیت‌ها در زمان حاضر به گذشته آنها بازمی‌گردد که بسیار نشان دادنی و زیبا هستند؛ و بد به خاطر آن‌که ما صعود و یا نزول شخصیت در بُعد روبه جلوی زمان را نخواهیم فهمید. یعنی این حالی که برای شخصیت و تیپ‌ها به وجود آمده مربوط به گذشته‌شان است که به صورت حال برای تماشاگر تعریف خواهد شد در حالی که آنها هیچ زمان حاضری ندارند. سینمای هیرانی با وجود کمدی‌هایی که کم کم گرایش به کمیک پیدا می‌کنند خیلی هم درگیر نداشتن زمان حاضر نمی‌شود. «دانکی» به واسطه دیتیل‌هایی که به مخاطب خود می‌دهد، قصه‌پردازی می‌کند نه اینکه خود قصه جزئیاتی هیجان انگیز داشته باشد. در «پی کی» و به خصوص در «سه احمق» این اتفاق را شاهد نبودیم اما گویی اثر بعدتر کارگردان باید بدتر از اثر قبلی باشد.
شناخت
از بهترین و بزرگترین جزئیاتی که در «دانکی» به آن پرداخته می‌شود فقر است. از کسی که آرزو دارد یک کار نان و آب‌دار پیدا کند تا دیگر مردم مادرش را برای پوشیدن شلوار زیر نظر نگیرند تا چانه‌زدن سه کله پوک برای گرفتن ویزا. این فقر چگونه رابطه هندوستان و انگلستان را در فیلم‌های بالیوودی پیوند زده است؟ جدای از بحث تکنوکراتیک که به وفور کشورهای زیر سلطه را قانع به کرنش می‌کند شناخت سیستم انگلیسی مخصوصا در آموزش و پرورش هندوستان در سینمای هیرانی خوب است. «سه احمق» بزرگترینِ این شناخت‌ها است در صورتی که «دانکی» به این شناخت پشت می‌کند و تازه می‌رسد به این نکته که غرب خیلی هم بد نیست. جدای از بحث احساسی‌ای که در مورد اشاره به ایران و ایرانی داریم باید این مهم را بگویم که هیرانی با دست گذاشتن روی چنین موضوعی واقعا خود را خراب کرد حالا هرچه می‌خواهد بندری در فیلمش بزند، مانند فیلم «حیوان» ساخته ردی وانگا، این موضوعیت را تغییر نخواهد داد. اگرچه وجود یک سکانس ضدیت هیرانی به ایران و ایرانی را ثابت نمی‌کند همانطور که معتقدم پولانسکی با «پیانیست» دفاعیه در برابر یهود ندارد؛ اما چرا اوضاع فرهنگی فیلمت را با سیاست گره می‌زنی وقتی می‌دانی این کار چقدر مخملباف بازی است. «دانکی» را باید دید چون سینمای شسته رفته‌ای دارد. سینمایی که بلد است تعلیق ایجاد کند و با همه‌ی تکرار خود همچنان سعی در نوآوری دارد اما دیگر خیلی وقت است از سینما چیزی به غیر از سرگرمی نمی‌توان خواست. هم اجتماع، در همه جهان، چنین اجازه‌ای را نمی‌دهد و هم سرمایه‌گذاران طمع بیشتر بازگشت پول خود را دارند. سینما پاپ کرن یعنی این دو سه دهه اخیر. این بازی‌های روشن‌فکرانه با پخش غیرقانونی آثار و... فقط برای یک اعتراض کورکورانه است که مثلا بگویند ما شما را قبول نداریم. اگر قبول ندارید «دانکی» را ببینید امید که نظرتان عوض شود.

 

روابط‌عمومی بنیاد فرهنگی روایت فتح: ششمین محفل پاتوق رواق به نقد و بررسی مستند «کابوس ژنرال» محصول گروه مستند بنیاد فرهنگی روایت فتح خواهد پرداخت. قصه «کابوس ژنرال» روایتی از یک سرنوشت است که فاتح جنگ جهانی دوم، سال‌ها قبل از وقوع آن هشدار داده بود. این مستند مسیری را به تصویر کشیده است که یک سرزمین توانست روی پای خود بایستد و به خود اتکا کند؛ قصه‌ای بر بستر تاریخ از مردمانی که پیج خم روزگار درسی شد برای ساختن قدرتی که بتوانند از خود محافظت کنند. عوامل این پروژه عبارتند از؛ تهیه‌کننده: احسان حجتی، کارگردان و تدوینگر: مهدیه رضائی، نویسندگان: احسان حجتی و داوود مرادیان، پژوهشگر: احسان حجتی، آرشیویاب: مهدیه رضایی، حسام ابوالحسنی و مرضیه بکان، نریتور: محمد صراف، موشن گرافیست: سیروان مهدوی و اصلاح رنگ و نور: مهدی اولادوطن. ششمین محفل اکران، نقد و بررسی با عنوان «پاتوق رواق» روز سه شنبه اول اسفند ۱۴۰۲ ساعت ۱۶ در بنیاد فرهنگی روایت فتح با حضور علاقمندان حوزه مستند برگزار خواهد شد.
 

ایسنا: ترجمه رمان «هرگز دروغ نگو» نوشته فریدا مک‌فادن با ترجمه رضا اسکندری‌آذر در ۳۰۸ صفحه با شمارگان ۵۵۰ نسخه و قیمت ۱۹۹ هزار تومان در نشر آموت راهی بازار کتاب شده است. «هرگز دروغ‌نگو» نمونه بارز یک رمان تریلر گیراست. خواننده از همان ابتدای داستان جذب آن شده و تا آخر ادامه می‌دهد. این یکی از آن رمان‌هایی است که خواننده در یک نشست تمامش می‌کند. (کارن مک کوآسشِن، نویسنده رمان پرفروش «فرزند مهتاب») مک‌فادن بار دیگر تریلری لذت‌بخش با رازگشایی‌های عجیب نوشته است. جایی را محکم بگیرید، چون قرار است فرش را از زیر پایتان بکشد! (وبلاگ کافئین، خوانش، تکرار) اگر کار دیگری نداشتم، این رمان را در یک نشست خوانده بودم. وقتی به رازگشایی رمان رسیدم، آه کشیدم، دست‌هایم را روی صورتم گذاشتم و قهقهه زدم. (ناتالی رمپلینگ) فریدا مک‌فادن پزشک متخصص در زمینه آسیب‌های مغزی است و پرفروش‌ترین رمان‌های رازآلود و تریلرهای روان‌شناختی را در کارنامه خود دارد. او به همراه خانواده و گربه سیاهش در یک خانه سه‌طبقه با قدمت یک قرن، مشرف به اقیانوس زندگی می‌کند.

مهر: ایوب آقاخانی نویسنده و کارگردان نمایش «نوزده، نود و نه» که این روزها در سالن چهارسوی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه است، درباره روند تولید این اثر نمایشی گفت: موضوع «نوزده، نود و نه» دغدغه‌ای بود که از روزهای اول خانه‌نشینی در شیوع ویروس کرونا یعنی از اسفند سال ۹۸ شکل گرفت. اوایل یک جوشش خیلی خام بود و اینگونه بود که باید چیزی دراین‌باره بنویسم. اما خوشبختانه وسواس ذهنی‌ام باعث شد که زود به نتیجه نرسم. در نتیجه با درنگ خیلی زیادی سعی کردم یک نگره و یک تصویر هنرمندانه و متفاوت از شرایطی که به تلخی تجربه می‌کردیم به دست بیاورم تا بعد دست به قلم شوم. آقاخانی درباره ویژگی‌های طراحی صحنه نمایش «نوزده، نود و نه»، اظهار کرد: مثل متن، طراحی صحنه نیز کاملا در یک بستر روایت رئالیستیک انجام شده است که با عناصر رئالیستیک آن بازی متفاوتی به نفع گروتسک و به نفع شکل‌گیری رئالیسم جادویی که در ادبیات می‌شناسم، انجام می‌شود. نحوه برخورد با عناصر صحنه به شدت طراوت و تازگی دارد و همین توجه روش و منش ما با تمام عناصر روایی و افزوده‌های ساختمانیک نمایش‌مان است. وی درباره چرایی انتخاب نوبت اجرایی بعد از پایان جشنواره تئاتر فجر و اینکه بسیاری از کارگردان‌ها این مقطع زمانی را کمتر برای اجرای عمومی آثارشان انتخاب می‌کنند، توضیح داد: نمایش «نوزده، نود و نه» را باید در نیمه دوم سال گذشته و در ماه آبان اجرا می‌کردم ولی به دلیل شرایط سال گذشته جامعه این امر میسر نشد زیرا اولین آسیب به تئاتر و سالن‌های تئاتر وارد شد. امسال به من پیشنهاد شد که شهریور و مهر نمایش را روی صحنه ببرم که در آن زمان این ترکیب بازیگران را در اختیار نداشتم و نمی‌خواستم به هر قیمتی اثر را روی صحنه بروم. اصرار هم داشتم بیش از این زمان اجرای نمایش به تعویق نیفتد. پیشنهاد بعدی تئاتر شهر که با کمی تاخیر به من اعلام شد همین نوبت زمانی بود. ضمن اینکه ترسی از این موضوع نداشتم و پیش از این و در سال‌های گذشته نمایش‌های «رویاهای رام نشده»، «جنوب از شمال غربی» و «شمعدانی‌ها» را هم در چنین بازه زمانی روی صحنه برده بودم و هیچ‌کدام تجربه تلخی نبود. وی تصریح کرد: باید تکلیف من با خیلی چیزها روشن می‌شد حتی اگر با ضرر و زیان همراه شود. من به جای این که سه سال بین نگارش تا اجرای نمایش فاصله بیافتد و سال ۱۴۰۳ اثر را روی صحنه ببرم، ترجیح دادم پرونده این کار را ببندم و سال آینده به دنبال کارهای متناسب با ضرورت‌های اجتماعی باشم و اجازه ندهم کارهای معوقه ما در سال‌های بی‌تناسب انبار شود.