printlogo


شین پرتو مورخی داستان نویس
اکبر رضی زاده

شین پرتو (علی شیراز پور پرتو) در ششم دی ماه 1286 در شهر کنگاور به دنیا آمد و در 27 مهر ماه 1376 در تهران، در سن 90 سالگی بدرود حیات گفت و به سرای باقی راه یافت. پرتو در سال 1304 برای ادامه‌ تحصیلات عالی به کشور فرانسه رفت و پس از کسب دکترای تاریخ و ادبیات از کشور فرانسه به ایران بازگشت و در سال 1309 به استخدام وزارت امور خارجه در آمده، مدتی را در این وزارتخانه گذراند تا اینکه به عنوان مأمور خدمت به کشور هندوستان رفت و پس از چندی مقدمات سفر «صادق هدایت» به هند را فراهم کرد. او فعالیت ادبی خود را که تاکنون به طور جسته، گریخته پیگیری می‌کرد، از سال 1309 با بنیان نهادن مجله‌ «آرمان» به طور جد دنبال و یک دوره‌ آن را منتشر کرد. نخستین داستانش را به همراهی صادق هدایت و بزرگ علوی در مجموعه داستان‌های تاریخی انیران» در سال 1310 منتشر کرد. سپس داستان‌های عاشقانه و تاریخی متعددی نوشت و در آنها با نثر شاعرانه نوعی غزل منثور آفرید. دکتر پرتو آثار زیادی منتشر کرد که برخی از آنها به شرح زیر است: کتاب «درگروپول» را در سال 1310 نوشت که طی آن آفات اجتماعی پول و پول پرستی را عنوان کرد.
 کتاب بعدی او یک داستان عاشقانه بود که «کو عشق من؟» نام داشت. این کتاب را در سال 1313 ارائه کرد. داستان «پهلوان زند، 1312» وی درباره‌ هجوم آغا محمد خان قاجار به شیراز و قتل عام مردم و اسارت و مرگ لطفعلی خان زند بود که در این کتاب برهه‌ای از تاریخ ایران را به تصویر کشید. آثار بعدی شیراز پور که هر یک در مقطعی از ادبیات معاصر تأثیر گذار بود، براساس تاریخ ثبت آنها عبارتند از: «ویدا، 1313»، «کام شیر، 1325»، «بهای عشق، 1325» که کتاب اخیر الذکر یک داستان لطیف عاشقانه بود.
«داستان‌ها، 1329» که مجموعه‌ای از چند داستان انتخاب شده‌ نویسنده است. «قهرمان ایرانشهر، 1332» یک رمانی تاریخی درباره‌ یعقوب لیث صفار بود، اما کتاب بعدی این نویسنده مجموعه‌ای از قطعه‌های شاعرانه و رمانتیک در وصف سیر و سفری عرفانی بود که عنوان «چشمه‌ سیماب، 1338» را بر پیشانی داشت. اثر بعدی پرتو «بیگانه‌ای در بهشت، 1352» نام داشت، جالب اینجاست که شخصیت محوری این داستان دوست هم‌قلم و همکلاس او «صادق هدایت» بود که به چگونگی گذران او در سرزمین هندوستان پرداخته است.
ولی یکی از کتاب‌های معروف شیراز پور «هفت چهره» نام داشت که مجموعه‌ای از زندگینامه‌های حضرت عیسی مسیح (ع)، ذبیح بهروز، میرزاده عشقی (شاعر شهید دوران رضاخان میر پنج) رضا کمال شهرزاد و چند تن دیگر از شخصیت‌های ملی و ادبی کشور بودند که با مایه‌ای روایی، بیان شده بود.
 از این استاد تاریخ و ادبیات فرانسه چند مجموعه شعر با قالب‌های کلاسیک نیز منتشر شده که سه عنوان از برجسته‌ترین آنها «مثل ژینوس»، «دختر دریا» و «سمندر» نام داشتند. شیرازپور علاوه بر اینکه یک داستان نویس برجسته‌ عصر خود بود، در مایه‌های نمایشنامه نویسی، شعر و آثار تاریخی نیز دست داشت که بسیاری از آثارش را در مجله‌ «آرمان» منتشر کرد. دیگر آثار این روزنامه نگار عبارتند از: «ساده، شکند جادو، داغ شقایق، 1352»، «زندگی فرداست، سایه‌ شیطان، 1353»، «قهرمان، 1353»، «خانه‌ نمک، 1353»، «آخرین پیکار، 1354»، «بهامیدا، 1354»، «بازی‌های هستی، 1347»، «مهراب عشق، 1354» و...
شاید بتوان گفت بیشتر زندگی «شین‌پرتو» در زمینه نگارش آثار فرهنگی، ادبی گذشت.
 


Page Generated in 0.0033 sec