
محاصره زمینی ایران؛ سناریویی پرهزینه روی کاغذ، مأموریتی دشوار در میدان
تعداد بازدید : 5
سریال ناکامیها از دریا تا خشکی
نویسنده : فرهاد صدری / گروه تحریریه
پس از ناکامی فشارهای نظامی و اقتصادی علیه ایران، گزارشها از بررسی گزینههای جدیدی برای افزایش فشار بر تهران حکایت دارد؛ طرحی که در رسانههای غربی از آن با عنوان «محاصره زمینی ایران» یاد شده است. بر اساس گزارشی که روزنامه انگلیسی The Daily Telegraph منتشر کرده، این ایده یکی از گزینههای مطرحشده برای محدود کردن توان اقتصادی ایران پس از بینتیجه ماندن برخی اقدامات پیشین عنوان شده است.بر اساس این طرح، آمریکا و متحدانش میتوانند تلاش کنند با اعمال فشار بر کشورهای همسایه ایران، از جمله عراق، پاکستان، ترکیه و افغانستان، کنترل مرزها را افزایش داده یا مسیرهای تجاری و صادراتی ایران را محدود کنند. در این سناریو، گذرگاههای مرزی مهمی مانند اینچهبرون و سرخس که ارتباط زمینی ایران با آسیای مرکزی را فراهم میکنند، از جمله نقاط مورد توجه قرار گرفتهاند.با این حال، کارشناسان نظامی و سیاسی اجرای چنین طرحی را با چالشهای گستردهای مواجه میدانند. ژنرال بازنشسته آمریکایی شان مکفارلند، محاصره زمینی ایران را اقدامی «تقریباً غیرممکن» توصیف کرده و معتقد است اگرچه چنین اقدامی میتواند فشار اقتصادی ایجاد کند، اما عملیاتی کردن کامل آن بسیار دشوار خواهد بود. مهمترین مانع پیش روی این طرح، جغرافیای ایران و شرایط منطقهای است. ایران با مساحتی حدود ۱.۶ میلیون کیلومتر مربع و بیش از ۶ هزار کیلومتر مرز زمینی، دارای یکی از پیچیدهترین موقعیتهای ژئوپلیتیکی منطقه است. علاوه بر این، همکاری نکردن برخی کشورهای همسایه، بهویژه عراق و پاکستان، میتواند اجرای چنین سناریویی را با مشکل جدی مواجه کند.
از سوی دیگر، نگرانی از واکنش ایران و پیامدهای اقتصادی و امنیتی احتمالی، ممکن است بسیاری از کشورهای منطقه را از همراهی کامل با این طرح بازدارد. برخی تحلیلگران نیز احتمال میدهند مطرح شدن ایده محاصره زمینی، بیش از آنکه یک برنامه عملیاتی باشد، بخشی از جنگ روانی و تلاش برای ایجاد فشار سیاسی علیه تهران باشد.در مجموع، «محاصره زمینی ایران» طرحی است که در مرحله اجرا با موانع ژئوپلیتیکی، اقتصادی و امنیتی فراوانی روبهروست و تحقق کامل آن، حتی برای طراحان احتمالی، با تردیدهای جدی همراه خواهد بود.