به گزارش خبرآنلاین، رهبران و مقامهای ارشد سیاسی و اقتصادی جهان به طور بیسابقهای از توافق تهران و واشنگتن استقبال کردند؛ توافقی که بسیاری آن را نه فقط پایان یک رویارویی پرهزینه، بلکه آغاز مرحلهای تازه در معادلات امنیتی خاورمیانه میدانند.
بر اساس توافق اعلامشده، محمدباقر قالیباف و جیدی ونس قرار است روز جمعه در ژنو یادداشت تفاهم پایان جنگ را امضا کنند؛ تفاهمی که با میانجیگری پاکستان و همراهی برخی کشورهای منطقه شکل گرفته و بسیاری از ناظران آن را مهمترین تحول دیپلماتیک خاورمیانه در سالهای اخیر ارزیابی میکنند.
آنچه در میان اغلب این واکنشها به چشم میخورد، تأکید بر سه موضوع مشترک است؛ پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تبعات اقتصادی بحرانی که طی هفتههای گذشته بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده بود. از رئیس شورای اروپا و رئیس کمیسیون اروپا گرفته تا نخستوزیران هند، اسپانیا، ایتالیا و کانادا، همگی بر ضرورت اجرای کامل توافق و تداوم مسیر دیپلماسی تأکید کردهاند. در ادامه؛ بازتاب بینالملل به توافق میان دو کشور ایران و آمریکا را مرور میکنیم:
-اروپا؛ استقبال از توافق و تأکید بر اجرای فوری آن
در نخستین ساعات پس از انتشار خبر توافق، مقامهای ارشد اتحادیه اروپا از جمله نخستین چهرههایی بودند که به آن واکنش نشان دادند.آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، با استقبال از توافق میان تهران و واشنگتن اعلام کرد که اتحادیه اروپا آماده است برای دستیابی به صلحی پایدار در خاورمیانه نقشآفرینی کند. وی ضمن ابراز امیدواری نسبت به پایان جنگ، احیای کامل آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را یکی از مهمترین پیامدهای این توافق دانست.
اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز توافق ایران و آمریکا را نتیجه ماهها تلاش دیپلماتیک توصیف کرد و خواستار اجرای سریع و کامل آن از سوی همه طرفها شد. وی تأکید کرد این تحول میتواند مسیر را برای گفتوگوهای گستردهتر درباره امنیت منطقهای هموار کند. فوندرلاین در بخش دیگری از مواضع خود با اشاره به بحران انرژی ناشی از تنشهای اخیر، بازگشایی فوری تنگه هرمز را برای ثبات اقتصاد جهانی ضروری دانست و در عین حال تأکید کرد اروپا همچنان تحولات لبنان را از نزدیک دنبال میکند.کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز توافق اعلامشده را «یک پیشرفت بالقوه مهم» توصیف کرد و گفت این تفاهم میتواند هم بحران انرژی جهانی را کاهش دهد و هم فضای لازم برای مذاکرات عمیقتر درباره برنامه هستهای ایران و سایر مسائل منطقهای را فراهم کند.این مواضع در حالی مطرح میشود که پیشتر چهار کشور اروپایی انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا نیز در بیانیهای مشترک از توافق استقبال کرده و آمادگی خود را برای بررسی رفع بخشی از تحریمها در چارچوب پیشرفت مذاکرات هستهای اعلام کرده بودند.
-از رم تا مادرید؛ حمایت رهبران اروپایی از مسیر دیپلماسی
در میان رهبران اروپایی، جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا توافق را «فرصتی برای صلح» توصیف کرد و گفت رم آماده است از هر روند دیپلماتیکی که به توافقی جامعتر منجر شود، حمایت کند. ملونی همچنین از آمادگی کشورش برای مشارکت در ایجاد سازوکارهای بینالمللی با هدف حمایت از بازگشایی کامل تنگه هرمز خبر داد.در اسپانیا، پدرو سانچز نخستوزیر این کشور با اشاره به هزینههای انسانی و اقتصادی جنگ اخیر اعلام کرد که جهان نباید قربانیان و خسارتهای این درگیری را فراموش کند.او در عین حال ابراز امیدواری کرد توافق جدید به جنگ پایان دهد و زمینهساز آغاز دورهای تازه در خاورمیانه باشد.
-چین و هند؛ صلح در خاورمیانه به سود اقتصاد جهانی است
در آسیا نیز توافق تهران و واشنگتن با استقبال گسترده روبهرو شد.لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، اعلام کرد پکن از توافق حاصلشده استقبال میکند و امیدوار است دو طرف از این فرصت برای تقویت اعتماد متقابل و پیشبرد روند صلح استفاده کنند.وی تأکید کرد که گفتوگو و مذاکره تنها راه مؤثر برای حل اختلافات است و چین آماده است در کنار جامعه جهانی برای حفظ ثبات و امنیت منطقه همکاری کند.
در هند نیز نارندرا مودی، نخستوزیر این کشور، از تفاهم میان ایران و آمریکا استقبال کرد و آن را گامی مهم در جهت پایان دادن به درگیریهایی دانست که طی هفتههای اخیر پیامدهای اقتصادی گستردهای برای جهان ایجاد کرده بود.
مودی ابراز امیدواری کرد اجرای این توافق به احیای ثبات منطقهای، تضمین آزادی ناوبری و تسهیل تجارت جهانی منجر شود.
-استقبال همسایگان و کشورهای منطقه
در منطقه قفقاز نیز ارمنستان و جمهوری آذربایجان از توافق استقبال کردند.نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، ابراز امیدواری کرد این تحول به صلحی فراگیر و پایدار در سراسر خاورمیانه منجر شود. وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان نیز در بیانیهای اعلام کرد که ادامه مذاکرات بر پایه این توافق میتواند به ثبات پایدار در منطقه کمک کند.
بنگلادش نیز با صدور بیانیهای رسمی از توافق استقبال و تأکید کرد امیدوار است این تفاهم با حسن نیت اجرا شده و دوام و پایداری لازم را داشته باشد.
-از کانادا تا نیوزیلند؛ تمرکز بر انرژی و معیشت مردم
در آمریکای شمالی، نخستوزیر کانادا ضمن استقبال از توافق میان ایران و آمریکا از نقش پاکستان، قطر و دیگر میانجیگران قدردانی کرد.او با تأکید بر ضرورت ادامه گفتوگوها با حسن نیت، از همه طرفها خواست از هرگونه اقدام تنشزا خودداری کنند و روند دیپلماتیک موجود را حفظ کنند.در سوی دیگر جهان، مقامهای نیوزیلند نیز توافق را تحول مهمی برای اقتصاد جهانی دانستند.
-کلمبیا؛ حمایت از تلاشهای صلح
در آمریکای لاتین نیز گوستاوو پترو، رئیسجمهور کلمبیا، از توافق میان تهران و واشنگتن استقبال کرد.وی ضمن قدردانی از تلاشهای انجامشده برای دستیابی به صلح، اعلام کرد کلمبیا در جایگاه رئیس دورهای شورای امنیت سازمان ملل از هر اقدامی که به کاهش تنشها و تقویت ثبات جهانی کمک کند، حمایت خواهد کرد.