ادامه جنگ ایران و اختلال در عبور نفت و فرآورده‌های انرژی از تنگه هرمز، بازار جهانی سوخت هواپیما را با کمبود کم‌سابقه‌ای روبه‌رو کرده است.
به گزارش ایرنا از تارنمای روزنامه استریتس تایمز، اختلال در صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی از خلیج فارس، در پی کاهش شدید تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز، زنجیره تامین سوخت هواپیما را در جهان تحت فشار قرار داده است. همزمان، پالایشگاه‌های خاورمیانه که بیش از ۱۰ درصد سوخت جت و نفت سفید جهان را تولید می‌کنند، با دشواری در ارسال محموله‌ها به بازارهای خارجی روبه‌رو شده‌اند. بر اساس گزارش‌ها، قیمت سوخت هواپیما از زمان آغاز درگیری‌ها حتی سریع‌تر از نفت خام افزایش یافته و در اروپا از مرز ۲۰۰ دلار برای هر بشکه عبور کرده است. این افزایش هزینه‌ها، شرکت‌های هواپیمایی را وادار کرده هزاران پرواز را لغو کنند، هواپیماهای قدیمی و پرمصرف را زمین‌گیر کنند و قیمت بلیت‌ها را بالا ببرند. آسیا بیشترین آسیب را از این بحران دیده است، زیرا بخش عمده نفت عبوری از تنگه هرمز به این منطقه صادر می‌شود. داده‌های موسسه «انرژی اسپکتز» نشان می‌دهد تولید سوخت جت و نفت سفید در پالایشگاه‌های آسیایی در ماه آوریل (فروردین) به ۲.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که نسبت به فوریه بیش از ۵۰۰ هزار بشکه افت داشته است.
اروپا نیز با فشار فزاینده روبه‌رو است. حدود ۴۰ درصد سوخت هواپیمای مورد استفاده اتحادیه اروپا وارداتی است و نیمی از آن به‌طور معمول از مسیر تنگه هرمز تامین می‌شود. آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داده در صورت ادامه کاهش عرضه خاورمیانه، ذخایر سوخت هواپیما در اروپا ممکن است در ماه ژوئن (خرداد) به سطح بحرانی برسد؛ وضعیتی که می‌تواند به کمبود سوخت در برخی فرودگاه‌ها و لغو پروازها منجر شود.در آمریکا نیز هرچند این کشور صادرکننده خالص سوخت جت محسوب می‌شود، اما افزایش جهانی قیمت‌ها بر بازار داخلی تاثیر گذاشته است. شرکت‌های هواپیمایی آمریکایی که برخلاف بسیاری از ایرلاین‌های اروپایی از سیاست تثبیت قیمت سوخت استفاده نمی‌کنند، اکنون با رشد شدید هزینه‌ها روبه‌رو شده‌اند.
انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی اعلام کرده سوخت، پس از نیروی انسانی، دومین هزینه بزرگ شرکت‌های هواپیمایی است و می‌تواند تا ۳۰ درصد هزینه‌های عملیاتی را تشکیل دهد. برخی شرکت‌ها هشدار داده‌اند ادامه بحران می‌تواند میلیاردها دلار هزینه اضافی به آن‌ها تحمیل کند.
همزمان، شرکت‌های هواپیمایی بخشی از این هزینه‌ها را به مسافران منتقل کرده‌اند. افزایش عوارض سوخت، بالا رفتن هزینه انتخاب صندلی و بار و رشد قیمت بلیت‌ها از جمله پیامدهای این وضعیت است. در هنگ‌کنگ، شرکت هواپیمایی «کاتای پاسیفیک» عوارض سوخت پروازهای طولانی خود را به حدود ۳۵۰ دلار رسانده است. در آمریکا نیز متوسط قیمت بلیت رفت‌وبرگشت پروازهای بین‌المللی تا پایان آوریل نسبت به سال گذشته ۱۶ درصد افزایش یافته و به بیش از یک هزار و ۱۰۰ دلار رسیده است. قیمت پروازهای داخلی نیز ۲۴ درصد رشد داشته است.کارشناسان معتقدند حتی در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، بازگشت بازار سوخت هواپیما به شرایط عادی زمان‌بر خواهد بود و قیمت بلیت‌ها احتمالاً برای مدتی طولانی در سطوح بالا باقی می‌ماند.

 

 دولت آمریکا و شخص دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور پس از برقراری آتش بس موقت در قالب جنگ افروزی اخیر خود علیه ایران، وقتی نتوانستند کشورمان را در میدان شکست دهند و به اهداف خود برسند، از برقراری محاصره دریایی علیه ایران خبر دادند. در این راستا، در مدت اخیر چند نفتکش و کشتی تجاری ایرانی، یا هدف حمله آمریکایی‌ها قرار گرفته‌اند و یا توسط آن‌ها هدف راهزنی دریایی قرار گرفته‌اند. البته که ایران بارها و بارها هشدار داده که این وضعیت را تحمل نخواهد کرد و در عین حال، گزارش‌های رسمی حاکی از این هستند که ده‌ها کشتی ایرانی نیز با موفقیت توانسته‌اند محاصره دریایی را بشکنند و به سلامت از آن عبور کنند. با این همه، به تازگی و با توجه به تداوم خصومت ورزی‌های آمریکا، نیروی دریایی ایران به صراحت اعلام کرده که زین پس هرگونه اقدامی علیه ناوگان تجاری خود را با حمله به اهداف و منافع آمریکایی‌ها پاسخ خواهد داد. این موضوع خود از ظهور یک معادله تازه خبر می دهد که البته با بازتاب‌های گسترده‌ای در فضای رسانه ای و تبلیغاتی جهان همراه شده است. در این رابطه توجه به دو نکته مهم به نظر می رسد. اول اینکه طرف آمریکایی اکنون به عینه می بیند که ایران در عرصه میدانی، معادله و شرایط بازی و نبرد را تعیین می کند. این مسأله مخصوصا برای موقعیتی که آمریکا برای خود در جهان قائل است به شدت دردناک است. از این رو، آمریکایی‌ها که فکر می کردند می توانند اقتصاد ایران را گروگان بگیرند و در سایه امن بنشینند، اکنون با این واقعیت رو به رو شده اند که زین پس بخاطر هر حرکت خود علیه ایران باید بهایی گزاف را بپردازند و تهران در این رابطه شوخی ندارد. به تازگی شاهد بودیم که ایران یک کشتی فله بر آمریکایی را در نزدیکی سواحل قطر هدف قرار داد. درست به همین دلیل، اگر آمریکا بخواهد همچنان به تنش‌زایی علیه ایران ادامه دهد، هم از ناحیه ناوگان نظامی خود و هم کشتی‌های تجاری‌اش باید انتظار واکنش سخت ایران را داشته باشد. به بیان ساده تر اینطور نیست که آمریکا به کشورمان ضربه بزند و به سلامت فرار کند. این موضوع هزینه‌های حضور آمریکا در منطقه و خصومت ورزی آن علیه ایران را به شدت افزایش می دهد. نکته دوم اینکه در وضعیت کنونی به عینه هم افزایی قدرت نظامی ایران با توان اقتصادی کشورمان را شاهد هستیم و این همان چیزی است که در جهان کنونی به شدت به آن نیاز است و اگر این دو همراه هم نباشد، منافع و امنیت ملی کشورمان به شدت به مخاطره خواهد افتاد. اینکه ناوگان و قایق‌های تندروی نظامی ایران اقدام به اسکورت کشتی‌های تجاری کشورمان می کنند جلوه‌ای عینی از قدرتمندی کشورمان است و در عین حال این پیام را مخابره می‌کند که ایران می تواند هم از منافع خود حراست جدی کند و هم به هر متجاوز و دشمنی بهایی سنگین را تحمیل کند.
 از یاد نبریم که به اذعان بسیاری از تحلیل‌گران، ایران با ایستادگی قدرتمندانه خود در جریان جنگ رمضان و البته تحولات پس از آن، به یک بازیگر درخور توجه در قالب معادلات قدرت بین المللی تبدیل شده است. درست به همین دلیل، جهان زین پس نمودهای عینی این مسأله را باید در قالب های مختلف مشاهده کند. به بیان ساده‌تر ایران جنس بازیگری خود را متناسب با نقش جدیدش تغییر داده است. موضوعی که خود را در قالب تحرکات تازه ایران به ویژه در تقابل با راهزنی و محاصره دریایی آمریکایی‌ها به نمایش می گذارد. از این رو، انتظار می رود که در روزهای آتی، جلوه‌های معناداری در تقابل میان ایران و آمریکا ظاهر شود. آنچه واضح است، ایران سعی دارد پیروزی‌های راهبردی خود را تثبیت و متناسب با آنها کسب دستاورد داشته باشد. این در حالی است که دشمن ناامیدانه می خواهد واقعیت‌ها را تحریف و با جنجال، موقعیت خود را از بازنده محض به برنده تغییر دهد. درست به همین دلیل هوشیاری در وضعیت کنونی بسیار مهم و راهبردی است.