در روزهای بمباران و شرایط بحرانی که با اعمال خبیثانه دشمنان آمریکایی و صهیونیستی مواجه هستیم، حفظ آرامش و خونسردی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مردم عزیز کشور ما در هشت سال دفاع مقدس درس‌های زیادی از شجاعت و ایستادگی آموخته‌اند. مادران و همسران قهرمانانی که شیرمردانشان را به جبهه جنگ روانه می‌کردند، با حفظ آرامش و خونسردی، سعی در کاهش نگرانی و ترس در خانواده داشتند.   شکی نیست که حفظ آرامش و خونسردی در این شرایط بسیار مهم است. در اینجا چند نکته ضروری برای کمک به حفظ آرامش و خونسردی در این روزها ارائه می‌شود:
پیگیری اخبار از منابع معتبر: اخبار دروغ و نادرست می‌تواند نگرانی و دلهره را افزایش دهد. بنابراین، توصیه می‌شود اخبار را از منابع معتبر و رسمی پیگیری کنید تا از اطلاعات صحیح و موثق بهره‌مند شوید.
استفاده از راه‌های معنوی برای آرامش: 
ماه رمضان، ماه نزول قرآن است. خواندن قرآن و توسل به خداوند متعال می‌تواند زمینه آرامش را فراهم کند. این فعالیت‌ها به شما کمک می‌کند تا در این شرایط بحرانی، آرامش بیشتری را تجربه کنید.
مطالعه و تغییر طرز فکر
مطالعه کتاب‌های مفید و مثبت می‌تواند به شما کمک کند تا افکار منفی را کنار بگذارید و به سمت مسائل مثبت بروید. این کار به شما کمک می‌کند تا ذهن خود را از نگرانی‌ها دور کنید.
حفظ آرامش در حضور کودکان: سعی کنید در مورد جنگ و موارد مشابه در حضور بچه‌ها صحبت نکنید. کودکان قشر آسیب‌پذیر جامعه هستند و شنیدن اخبار ناگوار می‌تواند باعث ترس و نگرانی در آن‌ها شود. این موضوع ممکن است به مشکلاتی مانند شب ادراری، بی‌خوابی و اضطراب جدایی منجر شود.
ادامه مطلب را از این سایت بخوانید.

در شرایط حساس کنونی، با توجه به تجاوز نظامی و افزایش احتمال بروز فجایع انسانی، «روایتگری رسانه‌ای» به یکی از مهم‌ترین ابعاد بحران تبدیل شده است. محدودیت‌های اینترنتی و فیلترینگ پلتفرم‌های جهانی، چالش‌های جدی برای رساندن صدای مردم و روایت وقایع به گوش افکار عمومی جهان ایجاد کرده است.
سرویس جامعه روزنامه نسل فردا؛ در این مطلب در گفت‌وگو با با قادر باستانی تبریزی، مدرس دانشگاه در حوزه ارتباطات و رسانه به بررسی اهمیت دسترسی آزاد به اینترنت و فضای مجازی در شرایط جنگ، پیامدهای محدودیت‌های ارتباطی، و نقش شهروندان در شکل‌دهی به افکار عمومی جهانی می‌پردازد.  
اهمیت روایتگری در شرایط بحران و جنگ
در شرایط اضطراری و بحران‌های امنیتی، جریان اطلاعات معتبر و مشروع باید از طریق کانال‌های رسمی و عمومی به‌طور فعال برقرار باشد. تجربه جهانی نشان می‌دهد که دولت‌ها معمولاً تلاش می‌کنند حضور ارتباطی خود را در فضای عمومی و شبکه‌های اجتماعی تقویت کنند تا روایت ملی و انسانی خود را به افکار عمومی جهان منتقل کنند.  در این راستا، روایتگری دست‌اول شهروندان، خبرنگاران و کاربران شبکه‌های اجتماعی نقش حیاتی ایفا می‌کند.
محدودیت اینترنت: بستن راه روایت‌های مردمی
محدود شدن اینترنت یا دسترسی به پلتفرم‌های جهانی، صدای میلیون‌ها شهروندی را که می‌توانند روایت‌های دست‌اول از جنگ، حملات و پیامدهای انسانی آن ارائه دهند، محدود می‌کند. در عصر حوزه عمومی شبکه‌ای، افکار عمومی جهان بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر روایت‌های مردمی، تصاویر میدانی و تجربه‌های زیسته‌ای است که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود.
واگذاری میدان روایت به دشمن
وقتی دسترسی شهروندان به پلتفرم‌های جهانی محدود می‌شود، بخش مهمی از ظرفیت روایتگری جامعه از دست می‌رود و میدان روایت به‌طور ناخواسته به رسانه‌های خارجی یا روایت‌های رقیب واگذار می‌شود. در این شرایط، امکان بازنمایی مستقیم رنج مردم، خسارات انسانی، و پیامدهای واقعی حملات نظامی برای افکار عمومی جهان کاهش می‌یابد و روایت‌های دشمن می‌تواند جایگزین روایت‌های بومی شود.
فیلترینگ و کنترل اطلاعات: توهمی بیش نیست
مسدودسازی گسترده شبکه‌های اجتماعی الزاماً به معنای کنترل کامل جریان اطلاعات نیست. بازیگران حرفه‌ای، سازمان‌های رسانه‌ای و گروه‌های اطلاعاتی معمولاً به ابزارها و زیرساخت‌های ارتباطی پیشرفته‌تری دسترسی دارند و می‌توانند از طریق اینترنت ماهواره‌ای، شبکه‌های خصوصی امن و سامانه‌های رمزگذاری‌شده، اطلاعات را منتقل کنند.  بنابراین، بیشترین اثر این محدودیت‌ها متوجه شهروندان عادی، خبرنگاران محلی و کاربران شبکه‌های اجتماعی است.
ظرفیت کاربران ایرانی در شکل‌دهی به افکار عمومی جهانی
ایران از نظر تعداد کاربران فعال در فضای مجازی یکی از بزرگترین جوامع کاربری در منطقه به شمار می‌رود.  این جمعیت بزرگ کاربری در شرایط عادی هم یک ظرفیت مهم ارتباطی برای کشور محسوب می‌شود و در شرایط بحران یا جنگ می‌تواند به یک سرمایه راهبردی در عرصه روایتگری بین‌المللی تبدیل شود.
قدرت نرم دیجیتال و نقش شهروندان
در چارچوب نظریه «قدرت نرم دیجیتال»، کشورها تنها از طریق رسانه‌های رسمی بر افکار عمومی جهان اثر نمی‌گذارند، بلکه حضور فعال شهروندان در شبکه‌های اجتماعی هم می‌تواند به تقویت روایت ملی کمک کند. روایت‌های شهروندی می‌توانند نقش قابل توجهی در جهت‌دهی به فضای رسانه‌ای ایفا کنند و حتی فشار اجتماعی بر دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی را افزایش دهند.
مشارکت ارتباطی شهروندان: عامل تاب‌آوری اجتماعی
در شرایط جنگی، مشارکت ارتباطی شهروندان می‌تواند یکی از مهم‌ترین عوامل تاب‌آوری اجتماعی باشد.  تسهیل دسترسی مردم به پلتفرم‌های جهانی می‌تواند پیامدهای مهمی به همراه داشته باشد، از جمله افزایش امکان روایت مستقیم واقعیت‌های میدانی، تقویت سرمایه اجتماعی در داخل کشور، و بهبود تصویر کشور در افکار عمومی جهانی.
مدیریت هوشمند ارتباطات در بحران
از منظر مدیریت بحران رسانه‌ای، یکی از مهم‌ترین راهبردها برای دولت‌ها حفظ شفافیت ارتباطی و باز نگه داشتن کانال‌های ارتباطی با جامعه است.  سیاست‌گذاری رسانه‌ای نباید صرفاً بر منطق کنترل یا انسداد اطلاعات استوار باشد، بلکه باید میان دو ضرورت مهم یعنی «حفظ امنیت اطلاعاتی» و «کارآمدی ارتباطی در عرصه عمومی جهانی» توازن ایجاد کند.
درس‌هایی از تجربه‌های بین‌المللی
تجربه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد کشورهایی که در شرایط بحران توانسته‌اند روایت رسمی خود را در کنار روایت‌های شهروندی در فضای عمومی جهانی تقویت کنند، در رقابت روایت‌ها موفق‌تر عمل کرده‌اند.  حضور فعال شهروندان، خبرنگاران و کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به تکمیل روایت رسمی کشور کمک کند و تصویری انسانی‌تر و ملموس‌تر از واقعیت‌های جامعه به افکار عمومی جهان ارائه دهد.
ضرورت بازنگری در سیاست‌های ارتباطی
در بحران‌های بزرگ، راهبرد مؤثر انسداد گسترده ارتباطی نیست، بلکه مدیریت هوشمند جریان اطلاعات است. به دست‌اندرکاران توصیه می‌شود ضمن توجه به ملاحظات امنیتی، تلاش کنند ظرفیت ارتباطی جامعه و رسانه‌ها را برای روایت واقعیت‌ها و تقویت جایگاه کشور در افکار عمومی جهانی فعال نگه دارند. باز کردن دست‌های ایرانیان در فضای مجازی، نه تنها یک ضرورت ارتباطی، بلکه یک الزام برای روایت حقیقت و مقابله با انزوای رسانه‌ای است.
ضرورت روایتگری در جنگ و مقابله با انزوای رسانه‌ای
در شرایط کنونی، محدودیت‌های اینترنتی و فیلترینگ پلتفرم‌های جهانی، نه تنها به هدف کنترل اطلاعات نمی‌رسد، بلکه مانع رساندن صدای مردم و روایت‌های واقعی به گوش افکار عمومی جهان می‌شود. باز کردن دست‌های ایرانیان در فضای مجازی و تسهیل دسترسی به پلتفرم‌های جهانی، می‌تواند به تقویت روایت ملی، افزایش تاب‌آوری اجتماعی و بهبود تصویر کشور در عرصه بین‌المللی کمک کند. 
مدیریت هوشمند ارتباطات و توازن میان امنیت اطلاعاتی و کارآمدی ارتباطی، کلید موفقیت در مواجهه با چالش‌های ارتباطی در شرایط بحران است. 
 

بارداری یکی از حساس‌ترین دوره‌های زندگی هر زن است؛ تغییرات هورمونی و جسمی باعث افزایش حساسیت روانی می‌شود. به گزارش سرویس سلامت روزنامه نسل فردا؛ در شرایط جنگی، ناامنی، شایعات، جابه‌جایی‌های اجباری و نگرانی‌های آینده فشار روانی را چند برابر می‌کند. این فشار نه‌تنها سلامت مادر، بلکه رشد سالم جنین و آینده خانواده را به‌خطر می‌اندازد.
واکنش‌های روانی شایع در بارداری تحت فشار جنگ
در مواجهه با استرس شدید، زنان باردار ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
اضطراب مداوم درباره سلامت خود و جنین
ترس شدید از زایمان یا آینده کودک
بی‌خوابی یا کابوس‌های شبانه
تحریک‌پذیری، زودرنجی یا گریه‌های ناگهانی
احساس ناتوانی، ناامیدی یا بی‌پناهی
این واکنش‌ها نشانه ضعف نیستند؛ بلکه پاسخ طبیعی مغز به تهدیدهای محیطی هستند.
اختلالات روان‌پزشکی که ممکن است در بارداری تشدید شوند
استرس جنگی می‌تواند برخی اختلالات روانی را بروز یا تشدید کند:
افسردگی بارداری
اضطراب فراگیر (GAD)
حملات وحشت (پانیک)
اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
وسواس فکری‑عملی
تشخیص به‌موقع این اختلالات و درمان مناسب، خطر زایمان زودرس، کاهش مراقبت از خود و افسردگی پس‌اززایمان را کمتر می‌کند.
شش راهکار عملی برای حمایت از سلامت روانی مادر باردار
ایجاد احساس امنیت
با صدای آرام و لحن اطمینان‌بخش صحبت کنید؛ از شایعات و اخبار ترسناک دوری کنید و محیط زندگی را پیش‌بینی‌پذیر نگه دارید.
کنترل مواجهه با اخبار جنگی
زمانی مشخص و کوتاه برای دریافت اخبار تعیین کنید؛ پیش از خواب از مشاهده یا شنیدن اخبار خودداری کنید.
حمایت عاطفی همدلانه
به‌جای «نگران نباش» بگویید: «حق داری نگران باشی»، «تنها نیستی»، «کنارت هستیم». گوش دادن بدون قضاوت از مؤثرترین روش‌هاست.
نقش فعال خانواده و اطرافیان
بارهای روزمره را تا حد امکان کم کنید، مادر را در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت دهید و نیاز او به استراحت و خلوت را محترم‌ شمارید.
مراقبت از خواب و آرام‌سازی
محیط خواب باید کم‌نور، ساکت و بدون صدای اخبار باشد؛ تمرین‌های تنفس عمیق و کشش‌های ملایم می‌توانند کمک کنند.
درمان‌های روان‌پزشکی زیر نظارت متخصص
برخی داروهای روان‌پزشکی کم‌خطر در دوران بارداری مجازند؛ قطع خودسرانه دارو خطرناک است. مصرف یا عدم مصرف باید با نظر روانپزشک تصمیم‌گیری شود.
علائم هشدار که نیاز به مراجعه اضطراری دارند
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، فوراً به پزشک یا روانپزشک مراجعه کنید:
غمگینی شدید و مداوم
افکار آسیب به خود یا جنین
حملات اضطراب یا وحشت شدید
بی‌خوابی کامل برای چند شب متوالی
کناره‌گیری شدید و بی‌تفاوتی
این علائم می‌توانند نشانگر اضطراب یا افسردگی پیشرفته باشند و نیاز به مداخله فوری دارند.
حفظ آرامش در شرایط جنگی
در زمان جنگ، آرامش کامل ممکن است دست‌نرس باشد، اما حضور انسانی، صدای مطمئن و رفتار همدلانه می‌تواند به‌عنوان بالاترین ابزار حمایت روانی عمل کند. درخواست کمک، بیان ترس‌ها و مراجعه به متخصص، نشانه آگاهی، مسئولیت‌پذیری و قدرت مادر است.

در شرایط بحرانی پس از حمله به کشور، یکی از حیاتی‌ترین اقداماتی که هر فرد می‌تواند انجام دهد، رعایت سکوت اطلاعاتی و پرهیز از انتشار هرگونه خبر، تحلیل یا ابراز احساسات در فضای مجازی و رسانه‌ها است. این امر نه تنها از انتشار اخبار نادرست جلوگیری می‌کند، بلکه مانع از فریب‌کاری دشمن در جنگ روانی می‌شود. 
مهم ترین موضوعی که بعد از حمله به کشورمان باید از سوی همگان رعایت شود، توجه به عدم انتشار اخبار از اماکن، مسئولین و حتی پرهیز ابراز احساسات بیهوده و یا تائیدها و تکذیب های غیرضروری است.
یکی از راه‌های فریب و گرفتن اطلاعات در چنین جنگ‌هایی، انتشار خبرهای دروغ و راست با یکدیگر است تا از طریق تایید ها و تکذیب ها، دشمن بتواند اطلاعات درست و واقعی را به دست آورده و بعد از آن، متناسب با اطلاعات جدید، اقدام کند.
جنگ سایبری و اطلاعاتی: چرا سکوت شما سلاح قدرتمندی در برابر دشمن است؟
امروزه جنگ‌ها تنها در میدان نبرد فیزیکی و حتی در موشک باران هم خلاصه نمی‌شوند؛ بلکه جبهه وسیع‌تری در فضای مجازی و رسانه‌ای دارند. کنترل اطلاعات، نه تنها برای جلوگیری از حملات نظامی مستقیم، بلکه برای حفظ روحیه عمومی، جلوگیری از وحشت و گمراهی، و حفظ انسجام اجتماعی حیاتی است. انتشار ناخواسته  هرگونه اطلاعات حساس از سوی مسئولان  و یا شهرندان، چه درباره جزئیات عملیات، وضعیت نیروها، یا حتی اطلاعات مربوط به افراد، چهره ها و اماکن مرتبط با کشور و امنیت، و حتی در مواردی، خبرهای عادی از خود و اطرافیان، می‌تواند به مثابه دادن کلید اطلاعات به دست دشمن باشد. 
در واقع تا جای ممکن، از پخش هر گونه محتوا که حتی کوچکترین بار خبری را دارد، باید اجتناب کرد. این خبر ممکن است از نظر خودتان چیز مهمی نباشد، اما در مواردی همین خبرها، بزرگترین اطلاعات را در اختیار دشمن قرار می دهد.
چرا دشمن از تأیید و تکذیب‌های شما سوءاستفاده می‌کند؟
این روش به روش ترکیب اطلاعات درست و غلط مرسوم است که اتفاقا بسیار مرسوم است، یکی از ترفندهای کهن اما بسیار مؤثر دشمنان در جنگ‌های اطلاعاتی محسوب می شود و حالا با شرایط جدید و رسانه های نو، اهمیت ویژه تری ئر حمله جدید به کشورمان یافته است.
 دشمن با انتشار اخباری که بخشی از آن راست و بخشی دروغ است، سعی می‌کند اعتماد مخاطب را جلب کند. سپس با استفاده از همین اعتماد، اطلاعات نادرست بزرگتری را منتقل کرده یا از طریق واکنش‌ها و رد و بدل شدن اطلاعات (حتی در قالب تکذیب یا تأییدهای ناخواسته) به اطلاعات واقعی دست پیدا کند. 
این یک بازی روانی پیچیده است که هدف آن، واداشتن افراد به افشای ناخواسته اطلاعات از طریق تشویق، کنجکاوی، یا حتی احساس وظیفه برای تصحیح اطلاعات است.
افشای ناخواسته اطلاعات: خطری که در کمین احساسات و کنجکاوی شماست!
حتی در میان غم و اندوه از دست دادن عزیزان، ممکن است ناخودآگاه اطلاعاتی در اختیار دشمن قرار گیرد. زمانی که صحبت از نحوه شهادت فرماندهان یا جزئیات دلخراش و قابل تأمل می‌شود، واکنش‌های احساسی اطرافیان و انتشار هرگونه خبر، حتی با نیت خیر، می‌تواند پنجره‌ای برای دشمن باز کند تا اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت، تلفات، یا حتی روحیات فرماندهی و نیروها به دست آورد. این همان جایی است که ضرورت احتیاط و خویشتن‌داری دوچندان می‌شود.
رعایت این نکات، یعنی تفکر عمیق قبل از انتشار هرگونه مطلب، پرهیز از بازنشر اخبار تأیید نشده، و اولویت دادن به حفظ امنیت ملی بر هرگونه کنجکاوی یا احساسی، نه تنها یک وظیفه اخلاقی، بلکه یک مسئولیت حیاتی برای تک‌تک ماست. این هوشمندی جمعی است که می‌تواند به مستحکم‌تر شدن دیوارهای امنیتی کشور و خنثی کردن دسیسه‌های دشمن کمک شایانی کند. اطمینان داشته باشید که این دقت نظر شما، در حفظ و بهبود شرایط امنیتی کشور، بسیار مؤثر خواهد بود.
 

اضطراب کودکان در شرایط جنگی 
فاطمه براتی / گروه تحریریه
کارشناس ارتقا بهداشت و سلامت گفت: اگر کودک در شرایط جنگی دچار اضطراب شد باید به صحبت‌هایش گوش دهند و احساسات او را جدی بگیرند.مرضیه جعفرنژاد در گفت‌وگو با خبرنگار نسل فردا اظهار کرد: باتوجه به اینکه در حال حاضر در شرایط جنگی قرار داریم و مدارس تعطیل شده و کودکان در منزل هستند برخی از خانواده ها کودک دبستانی و کم سن دارند ، در این شرایط در ذهن‌شان سوالات مختلفی ایجاد می‌شود. وی ادامه داد: به خانواده و والدین توصیه می‌شود در مورد جنگ، رویکردی واقع‌بینانه اما محافظه‌کارانه داشته باشند.کارشناس ارتقا بهداشت و سلامت گفت: به والدین توصیه می‌شود اطلاعات را به صورت ساده و قابل فهم براساس سن کودک ارائه دهند اما باید روی جنبه‌های امیدبخش تاکید کنند. وی افزود : باید به کودک کنند تا در این شرایط با ترس‌هایش مقابله کند، همچنین احساس امنیت داشته باشد، اگر کودک  دچار اضطراب شد، اولین و مهم‌ترین اقدام شنیدن صحبت‌های اوست و احساسات او را جدی بگیرند.

عوارض جانبی رایج داروهای ضد‌افسردگی داروهای ضد افسردگی چه هستند؟
پریسا جمدی / گروه تحریریه
به گفته انجمن روانپزشکی آمریکا، داروهای ضد افسردگی اولین گزینه برای درمان اختلال افسردگی اساسی (MDD) به شمار می‌آیند. به علاوه، شرایط اضطرابی از جمله اختلال اضطراب فراگیر را نیز درمان می‌کنند.
داروهای ضدافسردگی بر اساس نحوه عملکردشان در مغز انواع مختلفی دارند. بعضی از آنها برای درمان برخی شرایط و علائم بهتر عمل می‌کنند. اما خب متاسفانه همه‌ انواع داروهای ضدافسردگی عوارض جانبی احتمالی دارند.
درکل، هر نوع دارو عوارض جانبی متفاوتی خواهد داشت، اما بازهم ممکن است 1 نوع دارو عوارض متفاوتی در افراد مختلف ایجاد کند.
به علاوه، داروهای ضدافسردگی در هر فردی واکنش متفاوتی ایجاد می‌کنند. بعضی افراد عوارض جانبی نگران کننده‌ای نخواهند داشت، اما برخی دیگر احتمالا یک یا چند عارضه جانبی جدی را تجربه می‌کنند. به همین خاطر گاهی لازم است پیش از یافتن داروی مناسب، چند داروی مختلف را تست کنید.
در ادامه در مورد انواع اصلی داروهای ضدافسردگی و برخی از عوارض جانبی مرتبط صحبت کرده‌ایم. در صورت مصرف نوع خاصی از این دارو، احتمالاً دچار همه عوارض جانبی مرتبط با آن نخواهید شد. بعلاوه، ممکن است متوجه عوارض جانبی دیگری شوید. یا ما در ادامه همراه باشید.
مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) 
SSRI‌ها سروتونین، که یک انتقال دهنده عصبی است که در بسیاری از عملکردها از جمله خلق و خو موثر است، را تحت تأثیر قرار می‌دهند. انتقال دهنده‌های عصبی نقش پیام رسان‌های شیمیایی در بدن را برعهده دارند.
زمانی که مغز سروتونین ترشح می‌کند، مقداری از آن برای ارتباط با سلول‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد و مقداری به سلولی که آن را آزاد کرده است باز خواهد گشت. SSRI‌ها به کاهش مقدار سروتونینی که به سلولی که آن را آزاد می‌کند برمی‌گرداند کمک می‌کند و در مغز برای برقراری ارتباط با سلول‌های دیگر در دسترس می‌باشد.کارشناسان در مورد نقش سروتونین در افسردگی اطمینان ندارند. اما خیلی‌ها براین باورند که سطوح پایین سروتونین یک عامل کمک کننده می‌باشد.
عوارض جانبی رایج
عوارض جانبی شایع SSRI‌ها به شرح زیر است:
 سردرد، حالت تهوع، مشکل خواب، سرگیجه، اسهال، ضعف و خستگی،اضطراب، ناراحتی معده
خشکی دهان
SNRI‌ها نیز مانند SSRI‌ها برای درمان اختلال افسردگی اساسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. SNRI‌ها نیز مانند SSRI‌ها مانع از جذب دوباره بعضی انتقال دهنده‌های عصبی توسط سلول‌های مغز می‌شوند. این عملکرد منجر می‌شود تعداد بیشتری از آنها برای ارتباط با سلول‌های دیگر در دسترس قرار داشته باشند.
SNRI‌ها معمولا به درمان افسردگی کمک می‌کنند، اما برای موارد زیر نیز موثرند:
 عصب،  آسیب ناشی از دیابت،  فیبرومیالژیا،  اختلال اضطراب فراگیر،  گرگرفتگی
عوارض جانبی شایع
شایع‌ترین عوارض جانبی SNR‌ها به شرح زیر است: سردرد،  حالت تهوع بی‌خوابی،  خواب آلودگی،  خشکی دهان، سرگیجه، از دست دادن اشتها، یبوست، ضعف و خستگی، عرق کردن
منبع: Source: https://www.healthline.com/health/antidepressant-side-effects?utm_source=ReadNext