
سقف 500 ساله و تاریخی اصفهان فرو ریخت!
تعداد بازدید : 2
برف، متهم ریزش سقف بازار قیصریه
نویسنده : آزاده سلیمان نژاد / گروه ایران
هرچند تاکنون به نظر میرسید عمده مشکل کلان شهر اصفهان خشکی زاینده رود، فرو نشست زمین، کاهش نزولات جوی و آلودگیهای زیست محیطی است، اما ریزش برف و باران نه چندان سنگین که بعد از دههها انتظارش را میکشیدیم نشان داد، برخی از اماکن تاریخی و قدیمی نصف جهان تحمل برف و باران را نیز ندارند.
بازار قیصریه اصفهان حدود 500 سال پیش به دستور شاه عباس اول صفوی و به دست توانمند استاد علیاکبر معمار اصفهانی ساخته شده است. این بازار به نامهای بازار شاهی یا بازار سلطانی نیز شناخته میشود، اما نام اصلی آن همان قیصریه است
گفتنی است سر در بازار قیصریه با نقاشیهای فاخر و بی نظیر جز آثار جهانی و ملی به شمار رفته و در دیماه سال ۱۳۱۰ به شماره ثبت ۱۰۳ در فهرست آثار ملی ثبت شده است، مساحت این بازار ۸ کیلومتر است، ۸۵۰۰ مغازه در این مجموعه وجود دارد و روزانه هزاران نفر در آن تردد میکنند. در روزهای اخیر بارندگیهای شدید و ریزش برف سنگین هفته گذشته متاسفانه باعث شده که قسمتی از سقف بازار قیصریه فرو بریزد. در مورد علت ریزش سقف این بازار قدیمی و با عظمت حرف و حدیثها زیاد است. خبر گزاری مهر به نقل از مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان گفت: بارندگیهای شدید روزهای اخیر در اصفهان و کوتاهی بازاریان سبب ریزش بخشی از سقف بازار قیصریه شد
شهرام امیری با بیان اینکه اداره میراث فرهنگی بناهای تاریخی در اختیار خود را طی روزهای اخیر مرتب پایش کرد، افزود: فضاهایی را که امکان پایش داریم، بررسی میکنیم اما در نظر بگیرید که بازاری چون قیصریه هشت کیلومتر طول دارد و توسط بخش خصوصی بهره برداری میشود، هیچ سازمانی این امکان را ندارد چنین فضای عظیمی را پایش کند و انتظار میرفت کسبه این بازار پشت بام مغازههای خود را برف روبی میکردند. به گفته امیری آیا این وظیفه میراث است که سقف مغازههای بازار را که در اختیار بخش خصوصی است برف روبی کند؟
مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان با اشاره به اینکه خسارت بخشی که فروریخته زیاد نیست، گفته: مرمت این قسمت بزودی انجام میشود و بدون اینکه هزینهای طلب کنیم مرمت میکنیم زیرا وظیفه ماست و بازار نیز ثبت جهانی است. امیری ادامه داد: انتظار داریم بازاریان در حفاظت این بنا همیاری کنند؛ به گفته وی سقف بازار قیصریه کاهگل و خشت و گل است، برف و باران نفوذ میکند؛ با توجه به پیش بینی هواشناسی تا فروردین بارندگی خوبی داریم و باید این بنا دائم پایش شود زیرا احتمال دارد این حادثه دوباره تکرار شود. وی افزود: چنانچه بازاریان مشاهده کردند جایی آسیب دیده یا در حال ریزش است به ما اعلام کنند تا رسیدگی کنیم اما پایش همه این بنای عظیم توسط میراث فرهنگی دشوار بوده زیرا در توان و نیروی انسانی این نهاد نیست.
در این باره ایسنا نیز نوشت: مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان درباره ریزش بخشی از سقف بازار چیتسازها در بازار قیصریه گفته در بازدیدی که از تیمچه چیتسازها داشتم متوجه شدم که در پشت همین مکانی که این اتفاق رخداده تیمچهای وجود دارد که ترکخورده و متأسفانه صاحب این تیمچه بهصورت تعمدی در حال تخریب تیمچه است و باعث شده پشت تیمچه چیتسازها خالی شود و چون پشت آن خالیشده، هم دیوار و هم سقف دچار آسیب شده است؛ یعنی پشت تیمچه چستسازها بهطولکامل خالیشده و عملاً بازار چیتسازها تکیهگاه پشت خود را از دستداده، ترکخورده، سقف آن آسیب دیده و ایزوگامها نیز نیاز به بازسازی دارد.
به گفته امیری دراینباره با مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان صحبت کردیم و قرار شد درباره وضعیت بازار قیصریه جلسهای با حضور شهرداری، شورای اصلی بازار و شوراهای تیمچههای بازار برگزار شود.
وی همچنین گفته یک موضوع مهم دیگر سقف اصلی راستهبازار است که جزو مشاعات محسوب میشود و باید با همکاری همه نهادها و بازاریان حفاظت شود. دوستان باید این را بدانند که هر ایرادی در بازار وجود دارد را قبل از ایجاد حادثه و ریزش به ما اعلام کنند.
مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری اصفهان در گفتگو با ایسنا همچنین در مورد برخی آسیبهایی که به بازار قیصریه وارد شده است گفت: متأسفانه بعضی از بازاریان در این بازار سقف کاذب ایجاد کردند، ام دی اف کار میکنند و یکسری دستکاریها در مغازهها صورتی میگیرد و متأسفانه آنجا اتفاقاتی میافتد که ما بعداً متوجه شویم، درحالیکه باید در هر قسمتی از بازار که ایرادی وجود دارد به ما اطلاع دهند
امیری ادامه داد: بزرگ بودن مجموعه بازار قیصریه، پیچوخم بودن بازار، و اینکه دارای بخشهای مختلفی است باعث شده که نگهداری از آن خیلی سخت و دشوار باشد. این مجموعه عظیم دارای تیمچهها و کاروانسراهای مختلفی است و کوچهپسکوچههای زیادی دارد؛ ضمن اینکه هرکدام از تیمچهها هیئتمدیرههای مختلفی دارد و تلاش ما در محور فرهنگی بازار این است که بتوانیم همه شوراها را همراه کنیم تا حداقل بتوانند بازار را پایش کنند و به ما اطلاع دهند تا مرمت شود. مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان اصفهان تأکید کرد: موضوع این است که پایش بازار قیصریه به نیروی زیادی نیاز دارد، کپسولهای آتشنشانی، استفادهها از کولرهای گازی در تابستان، شبکههای فرسوده برق، سیستمهای فاضلاب، کفسازی، کف فرشها و بسیاری دیگر از مسائل، همگی ازجمله مواردی است که پایش آنها همت جمعی را میطلبد و بازاریان، شوراهای تیمچهها، شورای اصلی بازار، شهرداریها و نهادهای مرتبط باید همکاری کنند، چراکه میراث فرهنگی بهتنهایی از عهده آن برنخواهد آمد.
اما مدیر پایگاه میدان جهانی نقشجهان، در مورد علت ریزش سقف بازار قیصریه نظر دیگری دارد. فریبا خطا بخش به ایمنا گفته پوشش سقف تمام بازارهای میدان نقشجهان از آجر است و بهطور طبیعی بدون نیاز به گچ کاری، مستحکم است.
به گفته وی این بخش از سقف بازار در زمانی نامعلوم گچ کاری شده بود، در حالی که تمام بازارهای میدان نقش جهان با آجر پوشیده شده است و دلیل کشیده شدن گچ روی این سقفها نامشخص است و احتمال میرود اهالی بازار دست به این اقدام زده باشند
خطابخش همچنین افزود: این گچها به مرور زمان استحکام خود را از دست داده و ریزش پیدا کردهاند. حتی روی پشتبام سقف مشکلی نداشته و ریزش آن به دلیل بارندگی نیز نیست. با اینحال همه گچها تراشیده شده و مرمت سقف هم تقریباً سطحی است
مدیر پایگاه جهانی نقشجهان درباره چگونگی مرمت این سقف و استفاده از نیروهای امانی یا پیمانکاران، گفت: اگر برای مرمتهای اضطراری بخواهیم با پیمانکار قرارداد ببندیم بسیار زمانبر است و قرارداد آن باید قبل از اجرا در سامانه دولت تأیید شود و این در روند مرمت خلل ایجاد میکند؛ بنابراین این موضوع را به سازمان میراث فرهنگی اطلاع دادم و گروه امانی ادارهکل میراث فرهنگی استان قسمتهایی که احتمال تخریب آنها وجود داشت را جدا کرده و قرار است که امروز داربست زده و طرح مرمت آن شروع شود
در حالی که معلوم نیست علت ریزش سقف بازار قیصریه اصفهان کوتاهی بازاریان و شورای بازار در پایش نکردن بارشها است، یا کوتاهی آنان در کشیدن گچ روی سقفها، باید دید دست آخر مقصر کیست و چه نهاد یا ارگانی مسئولیت این مرمت و پایش این اثر تاریخی 500 ساله را به عهده خواهد گرفت، البته اگر تا آن زمان همه سقف بازار فرو نریزد.